Сценарий на тему лифба байрамы


“Әлифба” байрамы
Маҡсат: Класс коллективының эшенә йомғаҡ яһау. Балаларҙың алған белемен, өн-хәрефтәрҙе нисек үҙләштереүен, уҡый-яҙа, иҫәпләй белеүен ата-әсәләргә күрһәтеү.
Балаларға белем алыуға аңлы ынтылыш, дуҫлыҡ, берҙәмлек, мәктәпкә һәм Тыуған илгә һөйөү тәрбиәләү.
Плакаттар:
Күп уҡыһаң , күп белерһең.
Белемле белеменә таяныр.
Рәхмәт һиңә, «Әлифба», яҡын дуҫ һин беҙгә.
Беҙҙе уҡырға өйрәттең,онотмабыҙ мәңгегә.
Байрам барышы
Бөгөн мәктәп бигерәк матур
Уттары балҡып тора.
Дуҫтар Һеҙҙе саҡырабыҙ
Әлифба байрамына.
Музыка аҫтында балалар сығалар.
Бөгөн беҙҙә ҙур тантана,
Моңһоу ҙа ул, йәмле лә,
Әлифбабыҙ китә беҙҙән
Был көн ҡалыр хәтерҙә

У6ытыусы: #аумы3ы5ы4, 684ерле ата-8с8л8р, 6уна6тар 38м балалар! Б2г2н бе448 4ур байрам, 1- се класс у6ыусылары 9448рене7 и7 684ерле китабы - *лифба мен8н хушлаша. Шул у7ай4ан матур итеп у6ыр5а, я4ыр5а, 32йл8рг8 2йр8нг8н у6ыусыларыбы4 3е44е7 алда беренсе оло һынау үтергә булды. Ҡәҙерле, уҡыусыларым. Һеҙҙе беренсе еңеүегеҙ әлифбаны тамамлауығыҙ менән ҡотлайым.
^84ерле ата-8с8л8р! Б2г2н 3е44е7 2с2н д8 4ур байрам. Балалары5ы4 2лг8шк8н у7ыштар4а 3е44е7 д8 2л2ш2г24 4ур. *лифба байрамы мен8н х2рм8тле ата-8с8л8р! (Слайд1)
Әле яңы ғына уҡырға килгәйнек. 1 сентябрь көнөн иҫкә төшөрәйек әле (Слайд 2,3,). Ул көндә һеҙ тәү тапҡыр мәктәпкә килдегеҙ, уҡыусы булып киттегеҙ. Ул саҡта күбебеҙ уҡый ҙа, яҙа ла белмәй ине.
(Слайд 4)
Алтын яуған көҙгө көндә
Тыйнаҡ үттек класҡа,
Әлифбаны ҡулға алдыҡ,
Эй, һөйөндөк шул саҡта.
Башланып китте у6ыу4ар «Я» тиг8н 3у75ы х8рефк8
«А» тиг8н х8реф мен8н Барып етк8йнек бер са6.
Атай4арыбы4 4а бе44е7 Б2т8 сер48рен 32йл8рг8
Башла5ан ана шунан. Асылды бе4г8 китап.
Уҡытыусы: Эйе,ваҡыт шундай тиҙ үтә,күҙ асып йомған арала белем иленең тәүге баҫҡысына ла күтәрелдек. Барлыҡ хәрефтәрҙе таныйбыҙ, шул хәрефтәрҙән ижек, ижектәрҙән һүҙҙәр, һүҙҙәрҙән һөйләмдәр, һөйләмдәрҙән әкиәт төҙөйбөҙ, хикәйә-шиғырҙарҙы ла матур итеп уҡый алабыҙ.
Ә тағы ла мәктәптә нимәгә өйрәтәләр икән?
Йыр «Өйрәтәләр мәктәптәрҙә»

Уҡытыусы: Балалар ,һеҙ байрамға йыйылдығыҙ. Байрамды башлап ебәрер өсөн,йомаҡтарҙы сисергә кәрәк.
Аҡ яланда ҡара малай,
Ҡыҙыу йөрөп эҙ яһай,
Эҙ яһамай һүҙ яһай. (ҡәләм)
Ҡат-ҡат ҡатлама
Аҡылың булһа,ташлама.( Китап)
Үҙе уҡый белмәһә лә
Ғүмер буйы яҙыша.
Көндөҙ өнһөҙ,
Ухылдамай төнһөҙ. Өкө
Ҡойроҡҡайын сәнсеп сабыр,
Тар булыр болон.
Киң яландарҙы тар итеп,
Елдерер … .
Елһеҙ ул елкенә,
Тәңкәләре һелкенә. екән
Был йомаҡтар ҡайҙан? Эйе,Әлифба дәреслегенән.
Байрам түрендә кем булырға тейеш?
Әлифба,Әлифба
Рәхим ит, түрҙән уҙ
Әлифба байрамы.
Музыка аҫтында класҡа Әлифба инә.
Әлифба: Һаумыһығыҙ дуҫтарым! Күпме ҡунаҡ йыйылған минең байрамға. Рәхмәт!
Ҡыҙыҡлы йомаҡтарҙы
Һүтеүе рәхәт.
Рәхмәт, Әлифба,
Һиңә ҙур, рәхмәт.
Рәхмәт ,һиңә,Әлифбабыҙ Яҙырға ла өйрәндек беҙ
Белем иленең башы Ҡәләм тотоп ҡулдарға.
Асыштарҙың,табыштарҙың Хәрефтәрҙе теҙеп ап-аҡ
Бәхеттең нигеҙ ташы. Тигеҙ, тура юлдарға.
.
Эй Әлифба,Әлифба Оло донъяға юл алдыҡ
Беҙҙең беренсе китап Ынтылып ,ҡанатланып.
Әлифба менән киләбеҙ Әкиәт тә,хикәйәт тә
Белем һуҡмағын тапап. Беҙ уҡыйбыҙ шатланып.
Иң яҡын дуҫыбыҙ Хәрефтәр бик матур
Булдың һин гел беҙҙең Һүҙҙәргә әйләнде.
Һәр хәреф йылмайып Һүҙ төҙөп уҡыуы
Әйтте үҙ исемен. Ҡыҙыҡлы,күңелле.

Дуҫ татыу, матур йәшәүҙең Белем алыу еңел түгел
Серҙәренә төшөндөк. Белем еңел бирелмәй
Бик тырышып уҡығанға Яулай уны бары шулар
Уңыштарға ирештек. Кемдәр уңған,иренмәй.
Әлифба. Бәләкәс дуҫтарым, рәхмәт һеҙгә лә,
Әлифбаны ныҡ үҙләштергәнгә.
Белем һарайын инергә асып
Һеҙҙең ҡулдарҙа хәҙер бар асҡыс.
Бәләкәс дуҫтарым, шуны белегеҙ:
Бары Әлифба белемгә нигеҙ.
Ҙур доктормы, уҡытыусымы,
Йәки төҙөлөштә бер инженермы,
Космонавтмы ул, әллә ғалимме,
Агроном йәиһә ябай эшсеме,
Үтәргә эшенең бәләкәсен-ҙурын
Әлифбанан ул башлаған юлын.
Уҡытыусы: Хәҙер Әлифбаның серле биттәрен асып, һеҙ әлифбаны нисек үҙләштерҙегеҙ икән, белемдәрегеҙҙе тикшереп ҡарайыҡ.
Балалар ултыра.
1-се бит. “ Уҡырға һәм яҙырға өйрәндек” (слайд12)
Әлифба: Кем ҡайһы хәрефте
Нығыраҡ оҡшатты.
Әйтегеҙ әле,
Асмайса китапты.
- Ниндәй һүҙ килеп сыҡты? Әлифба
Ниндәй күңелле
Хәреф белеүе
Шул хәрефтәрҙән
Һүҙҙәр теҙеүе. (хор менән)
- Әлифба: Һай, афарин, балалар, бөтә хәрефтәремде лә яҡшы үҙләштергәнһегеҙ икән!
Уҡытыусы. Беҙҙең күрһәтәсәк белемебеҙ бөтмәне әле, рәхим итеп күҙәтеп ултырып тор, ҡәҙерле, әлифба.
1. Хәрефтәрҙе төркөмләү.
-Әлифба, ниндәй хәрефтән башланды?
-Нисә хәреф бар?
-Һеҙ уларҙы нисек төркөмләр инегеҙ.
(балаларға хәрефтәр таратып бирелә, өйҙәргә урынлаштыралар)
2. Фонетик анализ эшләү.
Балаларға һүрәттәр бирелә; ямғыр, терпе, ҡояш, Аҡбай

Беҙ һеҙҙең менән нисек итеп хәрефтәрҙе белмәҫ элек һүҙҙәрҙе яҙҙыҡ. (модель ярҙамында).
Модель ярҙамында өндәрҙеме, әллә хәрефтәрҙе яҙабыҙмы?
Һүҙҙе яҙыу өсөн тағы нимә белергә кәрәк? (хәрефтәрҙе һәм дөрөҫ яҙыу ҡағиҙәләрен).
(бер нисә уҡыусы таҡтала эшләй, ҡалғандар)

3. Хәрефтәрҙән һүҙҙәр төҙөү.
Слайд: ҡолон, көсөк, терпе ,мышы ,һаумы.
Балалар теҙелеп торалар.
Әлифба биттәрендә һеҙгә ошо һүҙҙәр осранымы?
Улар тураһында шиғырҙарҙы ятҡа һөйләп өйрәндегеҙме һуң?
Хәҙер беҙ ҙур үҫтек
Уҡый яҙа беләбеҙ.
Әлифбаның шиғырҙарын
Ятҡа һөйләп бирәбеҙ.
4. Үтелгән шиғырҙарҙы ятлау.
«Һаумы»
«Мин терпе»
«Көсөгөм»
«Мышы»
«Ҡолон»
«Аҡбай»
У6ытыусы: *лифба битт8рен бай6ауыбы44ы дауам ит8йек.
М-2-2-2-2 – тиг8н тауыш ишетел8.
Йыр «Ду1тарымды7 теле»
(Йыр дауам ит8 һыйыр, 3ары6, к8з8, 8т8с ин8).
У6ытыусы: *лифба битт8ренд8 был хайуандар бе4г8 осранымы ? Хор мен8н. Эйе!
*лифба. * улар тура3ында ши5ыр4арымды ят6а 32йл8п 2йр8ндеге4ме 3у7?
«#ыйыр 3ауа 2л8с8йем»-30-сы бит.
«А6 б8р8с» -41-се бит.
«Маҡтансыҡ 8т8с» -45-се бит.
К8з8 к2т2948н 6айтышлай…-78-се бит., (Ике кәзә- 93)
Уҡытыусы: Әлифбалағы ниндәй әкиәттәр иҫегеҙҙә ҡалды? “ Торна менән төлкө” “Ике кәзә”,” Ҡомһоҙ эт”, «Эш табылды».
5. Уҡып күрһәтеү
Уҡытыусы; Әлифба – һәр кемдең тәүге китабы. Уның фәһемле әҫәрҙәре, әкиәттәре мәңге иҫегеҙҙә ҡалыр, балалар.
Хәҙер инде уҡып та күрһәтәйек әле.
(балалар уҡып күрһәтәләр)
Хәреф белгәс, ниндәй рәхәт-
Һүҙ уҡып була.
Ә һөйләмдәр беҙ уҡыған
Һүҙҙәрҙән тора.
Һөйләмдәрҙән әкиәт тыуа
Уҡыуы рәхәт!
Эй, һөйөнәм, уҡый беләм,
Әлифбам, рәхмәт.
*лифба. Бына 3е4 нинд8й ш8пт8р. Й8, улай бул5ас 8йтеге4 8ле, был герой бармы минд8?
Бес8й ин8, то6сай а16ан. (теп барышлай:Бес8й: ^уна66а китеп барышлай Индем 8ле мин 3е4г8.
^ы4ы6лы эшт8р ген8
^алдырып ките9 уй4а.

Балалар: - Бес8й 6ай4а бара3ы7?
- *бей48рг8 барамын.
- Унда 3и78 ни тей8?
- Ике 6ала6 май тей8.
- Уны 6ай4а 6уйыр3ы7?
- Мейес а1тына 6уйырмын.
- Бысран3а ни эшл8р3е7?
- #ыу5а т2ш2п йыуырмын.
То6сайынан эшт8р алып бир8.
У6ытыусы. Бес8й, 6абаланмай тор 8ле, ту6тап, бе44е7 балалар4ы7 зир8клеген 6арап кит. Т9рг8 9т, р8хим итеп ултыр.
-*лифба китабы бе44е и5тибарлы, и5тирамлы, зир8к т8 булыр5а 2йр8тте. *й48ге4 бес8й алып килг8н беренсе эштәрҙе ҡарап китәйек.
2-се бит “Уйнап әйтһәң дә,уйлап әйт”( карточка)(Слайд )
1)Артыҡ хәрефте күрһәт.
-а, ә, о, у, ы;
-н, р, ж, л, м, ң, й;
-д, ф, к, с, т, п, һ;
-ж-ш, з-с, г-к, ғ-ҡ, м-л;
-и, ү, ы, э, ө, ә.
2) У6ытыусы: Бик 6ы4ы6лы 39448р бар
Й2р2тт2м 3е4г8 3а6лап,
Шулар4ы у6ып 6ара5ы4
Х84ер 3е4 кире я6тан.
/слайд /
/кис, шат, 6от, шыйы6, 6абат, 6ы4а, 6ойо, сик, таш, то6, 6ыйыш, таба6, а4ы6, ойо6/.
3) Ете тажлы сәскә.
У6ытыусы: Балалар, 3е4г8 нис8 й8ш? Ни 2с2н ете й8ш тул5ас у6ыр5а баралар? С2нки ете 3аны бик серле л8, м25жиз8ле л8 ул. Ю66а 5ына т9гел: йылы ям5ыр яуып 9т38, к9кт8 ете т21т8ге й8й5ор барлы66а кил8. Йыр4ар4ы ла ете нота мен8н я4алар. А4на ла ете к2нд8н тора. Хатта йы3анда ла «Етег8н йондо4 бар».
- Бына беҙҙең с8ск8 л8 7 таждан тора. #8р тажды7 артында 3орау4ар бар. Х84ер бе4 улар4ы алып у6ыйбы4 38м 3орау4ар5а яуап бир8с8кбе4. Кем башла5анын белер 2с2н 3анашма6 8йт8йек. 77-се бит.
1. К8з8 ете й8ше тул5ас ни эшл8й? (3иге4енсег8 6арай)
2. Аллы-г2лл2 к2й8нт8мде йыл5а аша ташланым. Й8й5ор.
У6ытыусы: Й8й5ор тура3ында *лифбала ши5ыр бармы?
^оя ям5ыр. Й9гр8бе4. К9л89ект8р т8с т8 тос. Й8й5ор 6аса бе4 6ыуабы4, етеп кен8 булмай 3ис.
3. Й8й5ор нис8 38м нинд8й т21т8р48н тора?
Красный 6ы4ыл
Оранжевый 6ы4ыл 3ары
Желтый 3ары
Зелёный й8шел
Голубой з87г8р
Синий к9к
Фиолетовый 6ара к9к
4. *с8йебе4 6ыр5а китте,
Х84ер 32т алып 6айтыр,
Бе4 6ай3ы 8ки8тт8н?
Й8 кем ти4ер8к 8йтер?
«Б9ре 38м ете к8з8 бала3ы». *ки8тте 32йл8.
5. Ете 6ат 9лс8, /…бер 6ат ки1/.
У6ытыусы: Мл89ш8 6урса5ына к9лд8к текм8к булды. *с83ен8н бер ки18к ситса 3орап алды ла 6ыр6а башланы. К9лд8кте тегеп б2тк8с, 6урса5ына кей4ер8йем ти38, к9лд8ге тар булып сы6ты. Мил89ш8г8 ним8 тип 8йтер инеге4?
6. Ребусты сис: 7Я
7. А4на к2нд8рен ата.
Д9ш8мбел8 – й9гер8бе4,
Шиш8мбел8 – 3икер8бе4,
Шаршамбыла - туп уйнайбы4,
Кесе йомала – с9г8л8йбе4,
Йомала – с8п8к8й ит8бе4,
Ш8мбел8 – йыуынабы4,
Й8кш8мбел8 – ял ит8бе4.
4) Әсәйҙәргә эш (слайд)
Әлифбанан алынған мәҡәлдәрҙе дауам ит
Уҡыған уңыр, уҡымыған туңыр.
Эҙләгән ҡорт бал табыр,
Эшләгән кеше мал табыр.
Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ.
Батыр бер үлер, ҡурҡаҡ мең үлер.
Ете ҡат үлсә, бер ҡат киҫ.
Егәрленең ҡулы ете.
Еренә күрә еләге.
Ерле- ерендә, екән- күлендә.
Эш һөймәгән көн итмәҫ.
Эш һөймәҫте ил һәймәҫ.
Белмәгәндең беләге тыныс.
Белмәү ғәйеп түгел,белергә теләмәү ғәйеп.
Белем алыу- энә менән ҡойо ҡаҙыу.
Рәхмәтебеҙ сикһеҙ
Ата-әсәйҙәр һеҙгә.
Ниндәй оло хәстәрлек
Күрһәттегеҙ һеҙ беҙгә.
У6ытыусы: Русс телен д8 яратып 2лг2р42к, шулай бит балалар.
- Кошка несла в гости «вкусные слова» и перепутала все. Помогите, дети, ей. Вот эти буквы и слоги. Какие слова нашли обведем цветным фломастером.
я с б н
ло ру ко ша
г ли ва мо- Оказывается, она несла фрукты (яблоко, слива, груша, лимон).
- Молодцы, ребята, вы очень помогли кошке.
Танец «Шарики воздушные»
Уҡытыусы: Дөрөҫ уйланығыҙ, ихлас уйнанығыҙ, ял итеп тә алдығыҙ. Хәҙер артабанғы битте асайыҡ. Бында ни яҙылған уҡып ҡарайыҡ, мәғәнәһен төшөнәйек.
3-сө бит «Иҫәп белһәң- уңырһың,белмәһәң- туңырһың».(слайд)
1) Һүҙҙәрҙән һан исемдәрен тап:
берҙәм, тун, көслө, алтын, йөҙгән, етегән, бишмәт.
2) Шиғри мәсьәләләр.
Марат, Ф8рит, Г2лнара Б8л8к8й ген8 Ф8нит
М8кт8пк8 китеп бара. #атып ал5ан биш к8нфит
Б2т83е нис8 бала, Бер893ен ул аша5ан
Й8ле 3ин 8йтеп 6ара? Нис893е тороп 6ал5ан?
Ете 6а44ы к9лг8 табан #ыу буйында биш к8м8,
^ыуып бара Илнара. @с232 китте й242п,
Ике3е к9лг8 т2ш38, Нис893е 6алды яр4а,
Нис893е яр4а 6ала? *йтеп 6ара 3ин 94е7.
Урамда 3иге4 тауы6, Бер 68л8м д8 биш 68л8м
Йыл5ала ике 2йр8к. Була 3у7 8ле нис89?
Нис8 тауы6 38м 2йр8к Нис8не алып ташла5ас,
#анап бирерг8 к8р8к. ^8л8мд8р 6алыр 2с89
Алты яулы6. Ике3е *хм8тте7 бер алма3ы,
Би48кл8нг8н тир8ле, *с8тте7 бер алма3ы,
Нис83енд8 би48к ю6 Бер алма бар *см8л8,
Шуны 8йтеп бир 8ле. Бер алма бар Сафала,
Бер89 21т8лд8 ятаДил8 б2г2н т9т8лд8н * б2т83е нис8 алма?
Индерг8н алты 3у5ан.
@с232н аш6а 3ал5ас, #ы5ымта: И18п белг8с 6алай
Нис893е тороп 6ал5ан? р8х8т, бер 6ыйынлы63ы4
м8сь8л8л8р4е л8 эшл8й алабы4.
Алты ташбаш, 2с суртанТот6ан бе44е7 Лотфулла.
И18пл8ге4 балалар ,Б2т83е к9пме була?
Әлифба: Афарин балалар! Бик шәп балалар бар икән бында. Серле биттәрҙе асып та бөттөгөҙ.
Гел шулай булығыҙ уҡыуҙа.
Тырышты һөйә белем.
Халҡым шатланһын һеҙгә
Ҡыуанһын Тыуған илем.
У6ытыусы: Х2рм8тле ата-8с8л8р, 6уна6тар бына бе4 3е44е7 мен8н *лифба битт8рен 6ы16аса бай6ап 9ттек. ^84ерле балалар! #е44е *лифбаны у7ышлы тамамлауы5ы4 мен8н
6отлайым. Кил8с8кт8 л8 шулай тырышып у6ы5ы4. Белем илене7 ю5ары ба16ысына к9т8релеге4.

Хор мен8н: Р8хм8т 3и78, *лифба.
Я6ын ду1 3ин бе4г8.
Бе44е у6ыр5а 2йр8тте7
Онотмабы4 м87гег8!
Йыр «Әлифба»
*лифба: Р8хм8т, балалар! Бик 6ыуандыр4ы5ы4. Мине бары5ы4 4а я6шы 94л8штерг8н. Ярты йыл эсенд8 и1 киткес к9п 32н8рг8 эй8 бул5ан3ы5ы4. Афарин! Бынан 3у7 да шулай тырыш булы5ы4.
Мин китк8с алмаш6а
Ту5ан тел кил8с8к.
Ул 3е4г8 бигер8к к9п
Б9л8кт8р бир8с8к.
У6ыусы: *лифба, 3ин барлы6 ф8нде7
Т89ге ба16ысы.
#ин 684ерле ту5ан телде7 Алтын ас6ысы.
Хор мен8н: Һау бул Әлифба .
Ҙур рәхмәт һиңә. ( Әлифба сыға.)
У6ытыусы: *й48ге4, балалар, «Ту5ан тел» де7 ти4ер8к киле9ен 3орап са6ырайы6.
Хор мен8н: Ту5ан тел, Ту5ан тел,
Бик 3а5ынды6, ти4ер8к кил!
Ту5ан тел ин8, ши5ыр 32йл8й.
Ту5ан тел: #аумы3ы5ы4, балалар,
#е4 к2тк8нде белдем мин,
Алы1-алы1 ер48р48н
Шу5а аш6ынып килдем мин.
Алып килдем 3е4г8 мин
^ы4ы6лы 8ки8тт8р,
Ф83ем бирер йома6тар,
Бик матур хик8й8л8р.
«Ту5ан тел» китабын тарата.
У6ытыусы: ^84ерле малай4ар 38м 6ы44ар!
#е4 х84ер б2т8 х8рефт8р4е л8 танып, х8рефт8р48н 39448р я4ыр5а, 39448р48н 32йл8мд8р т242рг8 2йр8ндеге4. У6ый-я4а белг8н кешене7 к97еле л8 бай була. Т2рл2 китаптар у6ып, 3е4 донъяны7 4ур, матур 38м бай булыуын белер3еге4.
Ту5ан телде 38м баш6а бик к9п китаптар у6ып, атай-8с8йе7де,
ту5андары7ды яратыр5а, 2лк8нд8р4е х2рм8тл8рг8, 8 ипт8шт8ре7 мен8н аралаш6анда ит858тле, 848пле булыр5а, 94е7де т8рби8ле тотор5а 2йр8нер3еге4. У7ыштар 3е4г8.
^отлау 2с2н 394 м8кт8п администрация3ына бирел8. Диплом тапшырыла.
Уҡытыусы. И1т8лекк8 б9л8кт8р таратыу.
^отлау 394ен 6уна6тар5а, ата-8с8л8рг8 бир8бе4.
Хор мен8н: #94 бир8бе4 3е44е7 алда
У6ырбы4 «4» к8, «5» к8.
Е7 3ы45анып 2йр8нербе4
@йр8тк8н 38р бер эшк8.

Йыр «Нурлы баласаҡ». Слайд.
У6ытыусы: Ошоно7 мен8н бе44е7 байрам а4а5ына ла я6ынлашты. Р8хм8т бар5ы45а ла.


Приложенные файлы


Добавить комментарий